Nguyên lý nguồn ATX | Mạch nguồn chính

Trong bài này chúng ta sẽ tìm hiểu về nguyên lý hoạt động của nguồn chính nguồn ATX
Sơ đồ nguồn chính nguồn ATX
Nguồn chính nằm ở đâu?
✔ Nếu loại trừ mạch lọc nhiễu, mạch chỉnh lưu và nguồn cấp trước (Stanby) ra thì nguồn chính là toàn bộ phần còn lại của bộ nguồn ATX
Các điện áp ra của nguồn chính:
✔ Điện áp + 12V (đưa ra qua các dây mầu vàng)
✔ Điện áp + 5V (đưa ra qua các dây mầu đỏ)
✔ Điện áp + 3,3V (đưa ra qua các dây mầu cam)
✔ Điện áp - 12V (đưa ra dây mầu xanh lơ)
✔ Điện áp - 5V (đưa ra mầu xanh tắng)
Nguồn chính có các mạch cơ bản như:
✔ Mạch tạo dao động. (sử dụng IC tạo dao động)
✔ Biến áp đảo pha đưa các tín hiệu dao động đến điều khiển các đèn công suất.
✔ Các đèn khuếch đại công suất.
✔ Biến áp chính (lấy ra điện áp thứ cấp)
✔ Các đi ốt chỉnh lưu đầu ra
✔ Mạch lọc điện áp ra
✔ Mạch bảo vệ
Sơ đồ mạch nguồn chính
Nguyên lý:
Khi cắm điện
✔ Ta cấp nguồn xoay chiều AC 220V, mạch chỉnh lưu sẽ cung cấp điện áp 300V DC cho nguồn cấp trước và mạch công suất của nguồn chính.
✔ Nguồn cấp trước (Stanby) hoạt động và cung cấp điện áp 12V cho IC (OSC) dao động, đồng thời cung cấp điện áp 5V STB cho mạch khởi động trên Mainboard, tuy nhiên nguồn chính chưa hoạt động và đang ở trạng thái chờ, nguồn chính chỉ hoạt động khi có lệnh P.ON.
Khi bấm công tắc của máy tính (hoặc chập chân P.ON xuống mass)
✔ Chân P.ON đưa qua dây mầu xanh lá cây từ Mainboard lên là lệnh điều khiển nguồn chính hoạt động. Khi chân lệnh P.ON = 0V là nguồn chính chạy, khi chân P.ON = 3 đến 5V là nguồn chính tắt.
✔ Khi có lệnh P.ON (ở mức thấp) hay P.ON được đấu mass, lệnh mở nguồn chính được bật, lệnh P.ON đi qua mạch bảo vệ rồi đưa vào điều khiển IC dao động hoạt động. 
✔ IC dao động tạo ra hai tín hiệu dao động ngược pha dạng xung ở hai chân 1, 2 và được khuếch đại qua hai đèn đảo pha Q3 và Q4 rồi đưa qua biến áp đảo pha sang điều khiển các đèn công suất Q1 và Q2 hoạt động. Hai đèn này đuợc mắc đẩy kéo, trong một thời điểm chỉ có một đèn dẫn đèn kia tắt do sự điều khiển của xung dao động.
IC TL494 cho ra xung tại chân 8 và 11 (ứng với chân 1, 2 ở sơ đồ trên)
✔ Khi các đèn công suất hoạt động sẽ tạo ra điện áp xung ở điểm giữa, điện áp này được đưa qua biến áp chính (cuộn sơ cấp được đấu từ điểm giữa hai đèn công suất Q1, Q2 và điểm giữa hai tụ lọc nguồn chính) rồi thoát qua tụ gốm về điểm giữa của hai tụ lọc nguồn.
✔ Các điện áp thứ cấp được lấy ra từ biến áp chính được chỉnh lưu và lọc thành điện áp DC bằng phẳng với các mức điện áp +12V, +5V, +3,3V, -12V, -5V cung cấp cho Mainboard và các ổ đĩa hoạt động.
Chân PG là điện áp bảo vệ Mainboard:

Mạch bảo vệ
✔ Từ nguồn chính luôn luôn có một chân báo xuống Mainboard để cho biết tình trạng nguồn có hoạt động bình thường không, đó là chân P.G (Power Good - Chân P.G đi qua dây mầu xám xuống Mainboard), khi chân này có điện áp từ 3 đến 5V là nguồn chính bình thường, nếu chân P.G có điện áp = 0V là nguồn chính đang có sự cố.
✔ Mainboard sẽ căn cứ vào điện áp PG để điều khiển cho phép Mainboard hoạt động hay không, nếu điện áp PG < 3V thì Mainboard sẽ không hoạt động mặc dù các điện áp khác vẫn có đủ.
>